Welk getal komt in het rapport?

De regelgebaseerde verwachte uitkomst als hoofdgetal, met het resultaat met perfecte voorkennis ernaast als bovengrens en de verhouding tussen beide. Nooit de bovengrens als prognose.

Waarom niet gewoon het resultaat van de optimalisatie gebruiken?

Omdat geen echte regelaar het volgende jaar vooraf kent. De besparing van de optimalisatie gaat ervan uit dat ze elke piek precies raakte en op elke prijs perfect handelde; de facturen van het eerste jaar zouden het verschil laten zien.

Kan een echt EMS dicht bij het optimum komen?

Een regelaar die prognoses maakt en elke dag opnieuw plant, kan een deel van het verschil dichten, vooral bij arbitrage, waar de day-aheadprijzen bekend zijn. Het onderzoek van Zorowatt vond geen gemeten benuttingsgraad voor C&I-locaties, dus behandel elk geclaimd getal als een schatting.

Heeft de regelaar prijsdata nodig?

Alleen voor arbitrage op een dynamisch contract of een contract met tijdsafhankelijke tarieven. Peak shaving, opslag van zonnestroom en het aanhouden van een aansluitlimiet werken op het eigen verbruik van de locatie.

Regelgebaseerde of optimale batterij-inzet: wat een echt EMS haalt tegenover het theoretische optimum

Drie manieren om een batterij in een studie in te zetten

Perfecte voorkennis: een lineair programma over het jaar (of maand voor maand) dat elk kwartier van verbruik, zonnestroom en prijs kent. Het vindt de laagst mogelijke factuur. Gebruik het als bovengrens, altijd als zodanig gelabeld.
Rollende horizon: elke dag opnieuw optimaliseren over de komende 24–48 uur met prognoses, zoals dezelfde weekdag van vorige week, en alleen het eerste deel vastleggen. Day-aheadprijzen zijn ongeveer een dag vooraf bekend, dus de prijsprognose is goed; bij peak shaving verliest deze methode het meest op de prognose van de piekbelasting.
Regelgebaseerd: vaste regels van het soort dat commerciële EMS'en gebruiken. Het heeft geen prognose van het hele jaar nodig en gedraagt zich elke keer hetzelfde, en daarom is het de verwachte uitkomst voor een businesscase.

Opensource-EMS-software laat zien hoe echte regelaars eruitzien: OpenEMS heeft aparte regelaars voor peak shaving, peak shaving per tijdvak en tijdsafhankelijke tarieven (OpenEMS-repository).

Hoe een regelgebaseerde regelaar beslist

In het ontwerp van Zorowatt werkt de regelaar elk kwartier in deze volgorde:

Piekbewaking: als de belasting van de locatie boven de drempel van de maand ligt, het verschil ontladen, voor zover vermogen en opgeslagen energie dat toelaten.
Zonne-overschot: als de locatie teruglevert, laden uit het overschot, tot aan het vermogen en de vrije capaciteit van de batterij; de rest terugleveren.
Arbitrage, op een dynamisch contract of een contract met tijdsafhankelijke tarieven: op basis van de bekende day-aheadprijzen de goedkoopste kwartieren markeren om te laden en de duurste om te ontladen — alleen als de spread na verliezen boven een drempel ligt, alleen zonder de piekdrempel te doorbreken, en nooit onder de energie die is gereserveerd voor het volgende risicovolle venster.
Anders niets doen.

De drempel voor elke maand is de laagste waarbij de energie boven die drempel op elke dag in de bruikbare capaciteit past, met een veiligheidsmarge (standaard 10%, een aanname). In het realistische scenario wordt hij vastgesteld op basis van eerdere data, niet van de maand zelf, zodat de regelaar niet in de toekomst kan kijken. Een overschrijding die hij niet kan voorkomen, wordt de nieuwe piek van de maand, en die wordt afgerekend.

Waarom de optimalisatie altijd voorligt

Ze weet welke dag de piek van de maand of het jaar zal bepalen, en houdt precies genoeg energie achter voor die dag.
Ze stelt de drempel in op de exacte kW, zonder veiligheidsmarge.
Ze handelt op prijzen die ze al kent. In de scenarionotities van Zorowatt wordt arbitrage gewaardeerd op de helft van de gemiddelde day-aheadspread over 2 uur bij 300 cycli per jaar: € 17,72 per kWh capaciteit per jaar in Nederland (0,11812 × 0,5 × 300). De bovengrens met perfecte voorkennis op basis van de Nederlandse spread in 2025 van € 83.000 per MW per jaar volgens Modo Energy is ongeveer € 41,5 per kWh per jaar voor een batterij van 2 uur (Modo Energy): de aanname is 17,72 ÷ 41,5 ≈ 43% van de bovengrens.

De benuttingsgraad (capture ratio)

Benuttingsgraad = regelgebaseerde besparing ÷ besparing met perfecte voorkennis. Illustratief: als de optimalisatie € 20.000 per jaar vindt en de regelgebaseerde regelaar € 14.000, is de verhouding 14.000 ÷ 20.000 = 70%. Hij vertelt de klant hoeveel een slimmere regelaar zou kunnen toevoegen, en hij is op zichzelf een maat voor geloofwaardigheid: een studie die hem laat zien, is een studie die het verschil niet heeft verborgen.

Wat het bewijs zegt

Een model van kantoorgebouwen vond dat day-aheadoptimalisatie van de batterij en de instelpunten van het gebouw de maandpieken met tot 26% kon verlagen (Meinrenken & Mehmani, Applied Energy 2019); een studie van PNNL vond dat een prijsgestuurde heuristiek beter presteerde dan een vuistregel voor een kantoorbatterij (PNNL, 2023). Beide zijn modellen, geen gemeten locaties.
Een inzet die de factuur negeert, is niet te vertrouwen op vermogenskosten. Op het SAM-forum legde het eigen team van de tool uit dat het peak-shaving-algoritme de factuurberekening niet kent en daarom niet kan reageren op ratchet-vermogenskosten (SAM-forum).

Regels die elke simulatie moet aanhouden

De batterij begint het jaar leeg en mag het niet leger eindigen, zodat opgeslagen energie de besparing nooit flatteert.
Elke inzet — regelgebaseerd of geoptimaliseerd — wordt afgerekend door dezelfde factuurmodule als de uitgangssituatie, regel voor regel.
De energie klopt in elk kwartier: afname van het net min teruglevering is gelijk aan verbruik min zonnestroom plus laden min ontladen.
Niet laden en ontladen in hetzelfde kwartier. Een optimalisatie kan dat doen bij negatieve prijzen om energie via de verliezen te verstoken; spoor het op en vermeld hoe het is behandeld.

Wat het betekent voor de getallen in een rapport

Hoofdgetal: de regelgebaseerde verwachte uitkomst.
Ernaast: de bovengrens met perfecte voorkennis en de benuttingsgraad.
Dimensioneer op de regelgebaseerde uitkomst. Een formaat dat de optimalisatie kiest, is gedimensioneerd voor een jaar dat ze vooraf kende.

De Workspace draait beide — de regelgebaseerde regelaar en de optimalisatie — en rekent beide af met dezelfde module. De gratis peak-shaving-calculator gebruikt de regelgebaseerde inzet.

Veelgestelde vragen

Welk getal komt in het rapport?: De regelgebaseerde verwachte uitkomst als hoofdgetal, met het resultaat met perfecte voorkennis ernaast als bovengrens en de verhouding tussen beide. Nooit de bovengrens als prognose.
Waarom niet gewoon het resultaat van de optimalisatie gebruiken?: Omdat geen echte regelaar het volgende jaar vooraf kent. De besparing van de optimalisatie gaat ervan uit dat ze elke piek precies raakte en op elke prijs perfect handelde; de facturen van het eerste jaar zouden het verschil laten zien.
Kan een echt EMS dicht bij het optimum komen?: Een regelaar die prognoses maakt en elke dag opnieuw plant, kan een deel van het verschil dichten, vooral bij arbitrage, waar de day-aheadprijzen bekend zijn. Het onderzoek van Zorowatt vond geen gemeten benuttingsgraad voor C&I-locaties, dus behandel elk geclaimd getal als een schatting.
Heeft de regelaar prijsdata nodig?: Alleen voor arbitrage op een dynamisch contract of een contract met tijdsafhankelijke tarieven. Peak shaving, opslag van zonnestroom en het aanhouden van een aansluitlimiet werken op het eigen verbruik van de locatie.

Gerelateerde gidsen

Bronnen

Laatst gecontroleerd: 2026-10-30. Elk getal in deze gids komt uit de bron die ernaast is gelinkt, met de ophaaldatum die het onderzoek van Zorowatt heeft vastgelegd (28–30 oktober 2026), of uit een berekening die stap voor stap is uitgewerkt. Het voorbeeld van de benuttingsgraad is illustratief; de veiligheidsmarge van 10% en de aanname voor arbitrage zijn eigen schattingen van Zorowatt.

Loop je ergens anders op vast? Vraag het de community.

Stel een vraag

Nieuwe gidsen in je inbox

Ongeveer één e-mail per maand: nieuwe gidsen en video's, oplossingen voor de problemen waar mensen naar vragen, en nieuws over Zorowatt.

Dimensioneer het goed met Zorowatt

Upload de meetdata en de factuur van een locatie. Zorowatt controleert de data, rekent de factuur na, dimensioneert een batterij en schrijft het rapport. Je eerste locatieanalyse is gratis.

Gratis beginnen